16 Kasım 2014 Pazar

BİR RUS KLASİĞİ - Şİ

Bir haftadır Şi yapasım var. Bir nevi Rus klasiği Şi. Rus çorbası aslında. Ukraynalıların yaptığı borşun pancarsız olanı:) Ukraynalılar borşun envai çeşidini yaptığı gibi, Rus mutfağında da Şi envai çeşit almış.
"Şi" kelimesi nereden geliyor sorusunun aynen çorbanın kendisi gibi envai çeşit cevabı var. Bazı kaynaklara göre, eski Rus sözü olan "Stı"' (doyum) kelimesinden geliyor. Bazı kaynaklara göre, "besleyici içecek", "sıvı yemek", "çorba", "terbiyeli lahana", yahni demek. Bazı kaynaklar ise Rusça "şavel", yani kuzukulağı kelimesinden türediğini bildiriyor. Danca "sky",  Fransızca "jus" kelimelerinden kaynaklandığını iddia edenler de var.

Adının nereden geldiğini bilmiyoruz, ama kendisinin  Rus mutfağına çiftçilerin lahanayı keşfettiği 9. yüzyılda girdiği  söyleniyor. Zira Şi'nin en önemli malzemesi lahana. 
En iyi Şi soba üzerinde ve demir döküm (çugun) tencerede pişendir. Bunların hiç biri yoksa çare, ateşi varla yok arası yapmak - yani çok düşük ateşte pişirmek.
Dedim ya, aslında Şi pişirmeyi planlıyordum ve hatta hazırlık da yapmıştım. 
Ama tam ertesi gün Şi yapacakken Facebook'ta bir arkadaşın (Vafa Ceferova:)) benim bildiğimden ve gördüğümden çok farklı bir Şi tarifi paylaştığını gördüm.  Bu,  babannesinin yaptığı Şi tarifini ve bu tarifi yapma yöntemini anlatan bir Rus'un paylaşımıydı. Okudum... Ve anında karar değiştirdim, malzemelere ufak-tefek değişiklikler yapıp, bu tarifi deneme kararı aldım. Sonucu sorarsanız, kendim yaptım diye demiyorum, mükemmel ötesi:))) 
                                                                MALZEME LİSTESİ

Lahana                  - yak. 1 kg.
Kuzu eti(kemiksiz) - 400 gram
Tereyağı               - 150 gram 
Domates               - 3 adet
Patates                - 3 adet
Havuç                  - 2-3 adet
Soğan                  - 2 adet
Tatlı biber           - 1 adet
Maydanoz            - 1 demet 
Dereotu               - 1 demet
Un                      - 1 kaşık
Defne yaprağı     - 3-4 adet
Tuz                
Karabiber

                                                               YAPILIŞI 


1. Dibi kalın olan bir tencerede (döküm olursa daha iyi olur) bir kaşık tereyağını eritiyoruz. 












2. Sobamız olmadığına göre en iyi sonuç almak için ne yapılabilir diye düşündüm. Yağlı tencereyi buzdolabına koyup dondurdum. Siz de aynısını yapın:)











3. İnce-uzun kıydığımız lahanayı tencerenin dibine yayıyoruz. Yaklaşık 3-4 parmak kalınlığında yüksekliği olacak. 






  





4. Küçük parçalar halinde doğradığımız eti lahananın üzerine diziyoruz ve tuz, karabiber ekliyoruz. 











5. Halka-halka doğradığımız soğanları etin üzerine diziyoruz.

















6. Yuvarlak doğradığımız patatesleri soğanın üzerine diziyoruz.











7. Havucu eşit şekilde patatesin üzerine rendeliyoruz.













8. Domates ve tatlı biberi küp şeklinde doğrayıp ekliyoruz. 












9. En üstte maydanozu doğrayıp döküyoruz ve bir kaç defne yaprağı ekliyoruz.












10. Sebzelerin üstünü lahana yaprakları ile kapatıyoruz. Hiç su eklemeden tencerenin kapağını kapatıyoruz - çok düşük ateşte pişmeye bırakıyoruz. Lahana çok sertse 2-3 kaşık su ekleyebilirsiniz. Ben hiç eklemedim. Sebzeler varla yok arası ateşte (veya sobanız varsa, sobanın üstünde) bir saatten fazla pişecek. 





 11. Sebzelerin üstünü kapadığınız lahana yapraklarının incelip zar haline gelmesi yemeğin pişmesi anlamına geliyor. 











12. Ayrı bir tencerede bir kaşık unla 150 gram tereyağını kavurmaya başlıyoruz.













13. Yağ altın rengini alana ve kavrulmuş un kokusu alana kadar karıştırarak kavurmaya devam ediyoruz.











14. Kavrulmuş una bir bardak su ekleyip karıştırmaya devam ediyoruz.












15. Boza kıvamına gelince sosu ocaktan alıyoruz.














16. Diğer tencerede sebzelerin üstündeki lahana yapraklarını alıyoruz.













17. Sosu sebzelerin üstüne ekliyoruz.












18. Yemeği ilk kez karıştırıyoruz. Hem de çok dikkatli şekilde - ezmeden.













19. Kaynatılmış su ekliyoruz. Su ayarını istediğimiz şekilde yapıyoruz - çok sıvı olmasını istiyorsak daha fazla, katı olmasını istiyorsak, daha az su koymamız lazım. Yemeğin tuzuna bakıyoruz, azsa, tuz ekliyoruz.








20. Tencereyi tekrar ateşin üzerine koyuyoruz ve 3-4 dakika kaynatıp ocağı kapatıyoruz. 












21. Çorbayı sıcak-sıcak kaselere dağıtıyoruz, küçük doğranmış dereotu ile süsleyip masaya veriyoruz. Şi, Rusların smetan dedikleri süt ürünüyle yenir. Türkiye'de smetan olmadığına göre krema ile idare edeceksiniz:) O da olmadı, yoğurt. Ama yoğurt tavsiye etmem - krema ile aynı lezzeti alamazsınız. Ben bir de Ukraynalıların Pampuşki dediği çörekten yaptım yanına, onun tarifini de ayrıca yazacağım:) 

                                                         
                                                 AFİYET OLSUN:)